Uzayda saat yarışı #1: Sturmanskie Gagarin

Dünyalıların uzay merakı başladığından bu zamana kadar 500’den fazla astronot/kosmonot(selam yoldaşlar! 😉 ) kollarındaki saatler ile göğe yükseldi.

Uzay yarışında yer almış saatlerden birkaçı:

Sturmanskie Gagarin
Strela 3017
Poljot Sturmanskie
Fortis B-42
Seiko Pogue 6139-6002
Omega Speedmaster
Bulova 96B251

Bu seriye uzaya çıkan ilk insan ve kolundaki saatle başlamak istiyorum, Yuri Gagarin ve kolundaki ‘Sturmanskie’.

Sturmanskie Gagarin

ШТУ́РМАН /sturman/ (felemenkçe stuurman, stuur – ‘direksiyon’ + man – ‘insan’), türkçesi ise seyrüseferci. Havacılıkta ise hava taşıtının yönü ve haritadaki konumunun değişikliklerini hesaplayan ekip elemanı olarak bilinir.

https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_(%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F)
Vostok-1 rampadan ayrılma anı, solda / ilk kosmonot Yuri, sağda

12 Nisan 1961 günü, saat 9’u 6 geçe, yani fırlatmaya 60 saniye kala, ‘Vostok-1’ uzay aracının içinde bir yoldaş geri sayımı bekliyordu. Yuri Alekseyeviç Gagarin uzaya çıkan ilk insan olacak ve mavi gezegenin yörüngesinde 1 saat 48 dakika geçirecekti. Zamanın doğru ölçülmesinin bu kadar önemli olduğu bir görevde Yuri’nin kolunda senelerdir severek taktığı ancak bu fırlatma için modifiye edilmiş bir saat vardı, ‘Sturmanskie’. Bu saat ile ilk buluşması  Yuri pilot okulundan mezun olduğunda, uçuşlarında kullanılması üzere VVS(Sovyet Hava Kuvvetleri) tarafından hediye edildiğinde olmuştu. Öyle ki bu saatleri o dönemlerde satın almanız mümkün değildi çünkü VVS tarafından Sovyet’lerin ihtiyaçlarına göre talep edilir ve pilotlara verilirdi.

Gelelim uçuş gününe.. Yuri o sabah mezuniyetinden beri taktığı saati değil de güçlendirilmiş ve bu fırlatmaya özel hazırlanmış bir ‘Sturmanskie’ takmıştı. İnsanlı ilk uzay uçuşuna özel bu saatin makinesi Fransız Lip R26 mekanizmasından örnek alınarak üretilmişti. Yani 1950’lerde üretilmeye başlanan uçuş versiyonu ve uzay görevleri için özel siparişle üretilen güçlendirilmiş versiyonu mevcuttu. Güçlendirilmiş versiyon 1-МЧЗ(Moskova Birinci Saat Fabrikası) tarafından bir deste üretilmiştir, bahsedilen saatler uzaya çıktı mı veya kullanıldılar mı bilinmemektedir.

Sovyet üretimi Lip R26 klonu

Lip R26

Standart üretilenlerden farklı olarak, güçlendirilmiş seçenekte şunlar mevcuttur: arka kapağın tamamı lastik kaplanmış, darbe koruması eklenmiş, güç rezervi 2 güne çıkarılmış ve ‘stop-second’ özelliği getirilmiştir.

Gagarin rampadan ayrılmaya hazırlanırken, kolunda güçlendirilmiş ‘Sturmanskie’

1 saat 48 dakika süren görev sonrası..

Ünlü Rus gazeteci Vasily Peskov 14 nisan 1961 tarihinde Yuri Gagarin ile yaptığı ropörtajda kozmonoton kolundaki ‘Sturmanskie’ saatin hala dakik çalıştığını gösterdiğini söylemiştir.

Bir söyleme göre ise Rus kozmonotun kolundaki ‘Sturmanskie’ fırlatma anındaki titreşimden dolayı hasar görmüş ve işlevselliğini yitirmiştir.

Sonuç olarak, Yuri’nin kolundaki ‘Sturmanskie’ işlevsiz bile olsa uzaya çıkan ilk saat olma ünvanını taşımaktadır. Konu hakkındaki düşüncelerini Facebook sayfasındaki şu gönderide belirtebilir, sohbete dahil olabilirsiniz!

Sonraki yazıda görüşmek üzere!

Comments are closed.